खरीप पीक
तीळ
तीळ हे भारतातील एक महत्त्वाचे तेलबिया पीक असून, खाद्यतेल आणि त्यापासून तयार होणाऱ्या उपउत्पादनांसाठी त्याला विशेष महत्त्व आहे.
हे पीक कोरडवाहू शेतीसाठी तसेच कमी सुपीक जमिनीतही चांगले येते, त्यामुळे लहान व अल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठी ते अत्यंत उपयुक्त ठरते.
तीळ पोषण सुरक्षेलाही हातभार लावतो, कारण त्याच्या बियांमध्ये तेल आणि प्रथिनांचे प्रमाण भरपूर असते.
आपल्या तीळ फॉस्फरसची गरज का असते?
मुळांची वाढ आणि
दुष्काळ सहनशक्ती
फॉस्फरस मुळांच्या सशक्त वाढीस चालना देतो, ज्यामुळे पीक दुष्काळी परिस्थितीचा अधिक चांगल्या प्रकारे सामना करू शकते आणि जमिनीतील ओलाव्याचा कार्यक्षमतेने उपयोग करू शकते.
सुरुवातीची वाढ
आणि फुलधारणा
फॉस्फरस ऊर्जेच्या वहन प्रक्रियेत (ATP) महत्त्वाची भूमिका बजावतो. त्यामुळे पिकाची सुरुवातीची वाढ जोमदार होते तसेच फुलधारणा आणि शेंगा/बोंडांची निर्मिती अधिक चांगली होते.
बियांचा विकास
आणि तेलाचे प्रमाण
फॉस्फरसचा पुरेसा पुरवठा झाल्यास बियांचा भराव चांगला होतो, एकूण उत्पादनात वाढ होते आणि बियांतील तेलाचे प्रमाण तसेच त्याची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होते.
तीळ
सरकारद्वारे शिफारस केलेली खताची योग्य मात्रा (किलो प्रति हेक्टर)
N
40-60
P
20-30
K
20-30
सूक्ष्म पोषक
अनुपलब्ध
OCP Nutricrops TSP डोस: P ची गरज पूर्ण करण्यासाठी (किलो प्रति हेक्टर)
डोस
65
वापरण्याची सर्वोत्तम पद्धत
पेरणीच्या वेळी
निवडक राज्ये: झारखंड
प्रमुख उत्पादक राज्ये: पश्चिम बंगाल, झारखंड
